Lavendel is afgeleid van 'lavare' ('wassen' in het Latijn). Er zijn vele soorten lavendel die ook weer onderling zijn gekruist, met verschillende hybriden tot gevolg. Wij gebruiken de echte lavendel, Lavandula angustifolia ('angustifolia' is Latijn voor 'smal blad'), en de zachtere hybride Lavandula x intermedia, ook wel lavandin genoemd. Lavendel komt oorspronkelijk uit het middengebergte van het westelijke Middellandse Zeegebied en Noord-Italië. Tegenwoordig groeit het over de hele wereld als sierplant en om etherische olie uit te winnen.

In de oudheid werd lavendel al gebruikt bijvoorbeeld bij het behandelen van beten, hoest en als ontsmettend huismiddel. Ook werd het gebruikt tegen insecten, men strooide de bloemen tussen linnen en kleren om motten te weten, en het werd in bundels opgehangen tegen muggen en vliegen. Ook wordt lavendel al eeuwenlang ingezet vanwege haar heerlijke geur.

Lavendel bevat een hoge concentratie etherische olie en verder o.a. looistof, bitterstof, fenolzuren en flavonoïden. De etherische olie wordt veel in producten gebruikt en zou ontspannend werken. Aan de overige inhoudsstoffen worden heilzame eigenschappen toegeschreven, zo zou het ontsmettend, ontstekingswerend, samentrekkend, pijnstillend en wondhelend werken.